୧. ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ଥିବା 'ଳ' ବର୍ଣ୍ଣଟି କି ପ୍ରକାର ଧ୍ୱନି ଅଟେ?
- A) କମ୍ପିତ ଧ୍ୱନି
- B) ତାଡ଼ନଜାତ ଧ୍ୱନି
- C) ପାର୍ଶ୍ୱିକ ଧ୍ୱନି
- D) ଉଷ୍ମ ଧ୍ୱନି
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: C) ପାର୍ଶ୍ୱିକ ଧ୍ୱନି
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଜିଭର ଅଗ୍ରଭାଗ ମୂର୍ଦ୍ଧାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସମୟରେ ଜିଭର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ବାୟୁ ବାହାରିଯାଉଥିବାରୁ 'ଲ' ଏବଂ 'ଳ' କୁ ପାର୍ଶ୍ୱିକ ଧ୍ୱନି କୁହାଯାଏ।
୨. 'ଅଦାଲତ' ଓ 'ମୋକଦ୍ଦମା' ଶବ୍ଦଦ୍ୱୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କେଉଁ ବିଦେଶୀ ଭାଷାରୁ ଆସିଛି?
- A) ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍
- B) ଆରବୀ
- C) ଫରାସୀ
- D) ଇଂରାଜୀ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଆରବୀ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ଶାସନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶବ୍ଦ ଯଥା: ଅଦାଲତ, ମୋକଦ୍ଦମା, ଏଜଲାସ, ତାରିଖ ଇତ୍ୟାଦି ଆରବୀ ଭାଷାରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଆସିଛି।
୩. 'ବାଗ୍ଦେବୀ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ବାକ୍ + ଦେବୀ
- B) ବାଗ୍ + ଦେବୀ
- C) ବାଚ୍ + ଦେବୀ
- D) ବାହା + ଦେବୀ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ବାକ୍ + ଦେବୀ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପ୍ରଥମ ପଦର ଶେଷରେ ଥିବା 'କ୍' ପରେ ଘୋଷ ଧ୍ୱନି 'ଦ' ଆସିବାରୁ 'କ୍' ନିଜ ବର୍ଗର ତୃତୀୟ ବର୍ଣ୍ଣ 'ଗ୍' ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି (ବାକ୍ + ଦେବୀ = ବାଗ୍ଦେବୀ)।
୪. 'ଅକ୍ଷିପଲ୍ଲବ' ଶବ୍ଦଟି କେଉଁ ସମାସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ?
- A) ରୂପକ କର୍ମଧାରୟ
- B) ଉପମିତ କର୍ମଧାରୟ
- C) ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ
- D) ମଧ୍ୟପଦଲୋପୀ କର୍ମଧାରୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: C) ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଅକ୍ଷିର ପଲ୍ଲବ = ଅକ୍ଷିପଲ୍ଲବ' (ଆଖିର ପତା)। ଏଠାରେ ଷଷ୍ଠୀ ବିଭକ୍ତିର 'ର' ଚିହ୍ନ ଲୋପ ପାଇ ସମାସ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ।
୫. 'ସଚ୍ଚୋଟତା ହିଁ ମନୁଷ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ଭୂଷଣ।' — ଏଠାରେ 'ସଚ୍ଚୋଟତା' କି ପ୍ରକାର ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ?
- A) ଗୁଣବାଚକ ବିଶେଷ୍ୟ
- B) କ୍ରିୟାବାଚକ ବିଶେଷ୍ୟ
- C) ବସ୍ତୁବାଚକ ବିଶେଷ୍ୟ
- D) ଜାତିବାଚକ ବିଶେଷ୍ୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଗୁଣବାଚକ ବିଶେଷ୍ୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସଚ୍ଚୋଟ (ଗୁଣ) ର ଅବସ୍ଥା ବା ଭାବକୁ ବୁଝାଉଥିବାରୁ 'ସଚ୍ଚୋଟତା' ଏକ ଗୁଣବାଚକ (ଭାବବାଚକ) ବିଶେଷ୍ୟ।
୬. 'ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ହିମାଳୟରୁ ବାହାରିଛି।' — ରେଖାଙ୍କିତ ପଦରେ କେଉଁ କାରକ ହୋଇଛି?
- A) ଅଧିକରଣ କାରକ
- B) ଅପାଦାନ କାରକ
- C) କରଣ କାରକ
- D) କର୍ମ କାରକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅପାଦାନ କାରକ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୁଏ (ପ୍ରଭବ), ତାହା ଅପାଦାନ କାରକ ହୁଏ ଏବଂ ସେଥିରେ ପଞ୍ଚମୀ ବିଭକ୍ତି ('ରୁ') ହୁଏ।
୭. 'ସ୍ମରଣ' ଶବ୍ଦରେ କେଉଁ କୃତ୍ ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି?
- A) ଅନ (ଅନଟ୍)
- B) ରଣ
- C) ଣ
- D) ଅକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅନ (ଅନଟ୍)
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସ୍ମୃ (ଧାତୁ) + ଅନ (ଭାବାର୍ଥେ ଅନଟ୍) = ସ୍ମରଣ।
୮. 'ତିମିର' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ କ'ଣ?
- A) ଆଲୋକ
- B) ରାତ୍ରି
- C) ଅନ୍ଧକାର
- D) ଛାୟା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଆଲୋକ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ତିମିର' ଅର୍ଥ ଅନ୍ଧକାର; ତେଣୁ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି 'ଆଲୋକ' ବା 'ପ୍ରଭା'।'
୯. 'ଏକା ଘରର ବାଇଗଣ ପୋଡ଼ା' — ଏହି ରୂଢ଼ିପ୍ରୟୋଗର ଯଥାର୍ଥ ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ଘରେ ବାଇଗଣ ପୋଡ଼ି ଖାଇବା
- B) ସମାନ ପ୍ରକୃତିର ବା ଏକା ଦୋଷରେ ଦୋଷୀ
- C) ଘରୋଇ ଝଗଡ଼ା
- D) ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ସମାନ ପ୍ରକୃତିର ବା ଏକା ଦୋଷରେ ଦୋଷୀ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦଳ ବା ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ଏକାଭଳି ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ 'ଏକା ଘରର ବାଇଗଣ ପୋଡ଼ା' କୁହାଯାଏ।
୧୦. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଶୁଦ୍ଧ ବନାନ ବିଶିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ?
- A) ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା
- B) ଉଜ୍ବଳତା
- C) ଉଜ୍ଜଳତା
- D) ଉଜ୍ୱଳ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ' ଶବ୍ଦରେ 'ଜ୍' ସହିତ 'ଜ୍' ଏବଂ 'ୱ' ଯୁକ୍ତ ହୁଏ (ଜ୍ + ଜ୍ + ୱ = ଜ୍ଜ୍ୱ), ତେଣୁ 'ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା' ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ।
୧୧. 'ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ ଯାହାର' — ଏକ ପଦରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ନିରୁପାୟ
- B) ଅନନ୍ୟୋପାୟ
- C) ବେସାହାରା
- D) ଉପାୟହୀନ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅନନ୍ୟୋପାୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ ଯାହାର = ଅନନ୍ୟୋପାୟ (ସଂସ୍କୃତ ବହୁବ୍ରୀହି ନିଷ୍ପନ୍ନ ଶବ୍ଦ)।
୧୨. 'ଅରବିନ୍ଦ' କାହାର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଅଟେ?
- A) ସୂର୍ଯ୍ୟ
- B) ପଦ୍ମ
- C) ଚନ୍ଦ୍ର
- D) ଭ୍ରମର
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ପଦ୍ମ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପଦ୍ମର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ଅରବିନ୍ଦ, କମଳ, ନଳିନ, ଉତ୍ପଳ, ପଙ୍କଜ, ରାଜୀବ, ଶତଦଳ।
୧୩. 'ପବନ ଧୀରେ ଧୀରେ ବହୁଛି।' — ଏଠାରେ 'ଧୀରେ ଧୀରେ' କି ପ୍ରକାର ପଦ?
- A) ନାମବିଶେଷଣ
- B) କ୍ରିୟା ବିଶେଷଣ
- C) ସାର୍ବନାମିକ ବିଶେଷଣ
- D) ବିଶେଷଣର ବିଶେଷଣ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) କ୍ରିୟା ବିଶେଷଣ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ବହୁଛି' କ୍ରିୟାଟି କିପରି ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି ତାହା ଦର୍ଶାଉଥିବାରୁ 'ଧୀରେ ଧୀରେ' କ୍ରିୟା ବିଶେଷଣ।
୧୪. ଯେଉଁ ସର୍ବନାମ ପଦ ପରସ୍ପର ସାପେକ୍ଷ ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟାଂଶକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ, ତାହାକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?
- A) ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ସର୍ବନାମ
- B) ସାପେକ୍ଷିକ ସର୍ବନାମ
- C) ପ୍ରଶ୍ନବାଚକ ସର୍ବନାମ
- D) ପୁରୁଷବାଚକ ସର୍ବନାମ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ସାପେକ୍ଷିକ ସର୍ବନାମ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେପରି: 'ଯିଏ ପରିଶ୍ରମ କରେ, ସିଏ ଫଳ ପାଏ'। ଏଠାରେ 'ଯିଏ... ସିଏ' ସାପେକ୍ଷିକ (ସମ୍ବନ୍ଧବାଚକ) ସର୍ବନାମ।
୧୫. 'ଜନ୍ମରୁ ଅନ୍ଧ' — ଏହାର ସମସ୍ତ ପଦ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଜନ୍ମାନ୍ଧ
- B) ଅନ୍ଧଜନ୍ମା
- C) ଜନ୍ମାନ୍ଧକାର
- D) ଜନ୍ମିତ ଅନ୍ଧ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଜନ୍ମାନ୍ଧ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଜନ୍ମରୁ ଅନ୍ଧ = ଜନ୍ମାନ୍ଧ (ପଞ୍ଚମୀ ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ)।
୧୬. 'ଅକାଳ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ' — ଏହି ରୂଢ଼ିପ୍ରୟୋଗର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ଅସମୟରେ ଫଳିଥିବା ବୋଇତିକଖାରୁ
- B) ଅଯୋଗ୍ୟ ବା ଅପଦାର୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି
- C) ବହୁତ ବଡ଼ ପରିବା
- D) ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅଯୋଗ୍ୟ ବା ଅପଦାର୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେଉଁ ଲୋକ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗେ ନାହିଁ ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପଦାର୍ଥ, ତାକୁ 'ଅକାଳ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ' କୁହାଯାଏ।
୧୭. 'ଯଦ୍ୟପି' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କେଉଁଟି?
- A) ଯଦ୍ + ଅପି
- B) ଯଦି + ଅପି
- C) ଯଦ୍ୟ + ଅପି
- D) ଯା + ଅପି
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଯଦି + ଅପି
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯଣ ସନ୍ଧି ଅନୁସାରେ, ହ୍ରସ୍ୱ 'ଇ' ପରେ ଅସବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱର 'ଅ' ଆସିବାରୁ 'ଇ' ସ୍ଥାନରେ 'ୟ୍' ହୋଇଛି (ଯଦି + ଅପି = ଯଦ୍ୟପି)।
୧୮. କେଉଁଟି ଏକ ଅନୁକାର ବା ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ ଅବ୍ୟୟ ପଦ?
- A) ଝଣଝଣ
- B) ତେଣୁ
- C) ମାତ୍ର
- D) ସହିତ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଝଣଝଣ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବାସ୍ତବ ଶବ୍ଦର ଧ୍ୱନିକୁ ଅନୁକରଣ କରି ଗଠିତ ପଦକୁ ଅନୁକାର ବା ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ ଅବ୍ୟୟ କୁହାଯାଏ (ଯଥା: ଝଣଝଣ, କଳକଳ, ଧଡ଼ଧଡ଼)।
୧୯. 'ଚିତ୍ରାର୍ପିତ' ଶବ୍ଦର ସମାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ:
- A) କର୍ମଧାରୟ ସମାସ
- B) ତୃତୀୟା ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ
- C) ଉପମିତ କର୍ମଧାରୟ
- D) ସପ୍ତମୀ ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: D) ସପ୍ତମୀ ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଚିତ୍ରରେ ଅର୍ପିତ = ଚିତ୍ରାର୍ପିତ'। ସପ୍ତମୀ ବିଭକ୍ତି ଚିହ୍ନ 'ରେ' ଲୋପ ପାଇ ସମାସ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ସପ୍ତମୀ ତତ୍ପୁରୁଷ।
୨୦. ଓଡ଼ିଆରେ 'ପ୍ର', 'ପରା', 'ଅପ' ପ୍ରଭୃତି ଉପସର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଶବ୍ଦର କେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଅନ୍ତି?
- A) ଶବ୍ଦର ପରେ
- B) ଧାତୁ ବା ଶବ୍ଦର ପୂର୍ବରୁ
- C) ଶବ୍ଦର ମଝିରେ
- D) ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଧାତୁ ବା ଶବ୍ଦର ପୂର୍ବରୁ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଉପସର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ଧାତୁ ବା ଶବ୍ଦର ଆଦ୍ୟରେ (ପୂର୍ବରେ) ଯୋଗ ହୋଇ ତାର ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।
୨୧. 'ଚିତା କାଟିବା' — ଏହି ରୂଢ଼ିର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ମଥାରେ ଚନ୍ଦନ ଚିତା ଲଗାଇବା
- B) ଠକିଦେବା ବା ସର୍ବସ୍ୱ ଲୁଟିନେବା
- C) ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା
- D) କାଠ କାଟିବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଠକିଦେବା ବା ସର୍ବସ୍ୱ ଲୁଟିନେବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କୌଶଳ କରି କାହାରିକୁ ଠକି ତାର ଧନ ନେଇଯିବାକୁ 'ଚିତା କାଟିବା' କୁହାଯାଏ।
୨୨. 'ନିର୍ଝର' କାହାର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଅଟେ?
- A) ଝରଣା
- B) ସମୁଦ୍ର
- C) ପବନ
- D) ଆକାଶ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଝରଣା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଝରଣାର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ନିର୍ଝର, ପ୍ରସ୍ରବଣ, ଉତ୍ସ।
୨୩. 'କର୍ତ୍ତବ୍ୟ' ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତି ଓ ପ୍ରତ୍ୟୟ କ'ଣ?
- A) କୃ + ତବ୍ୟ
- B) କର + ତବ୍ୟ
- C) କୃତ୍ + ଅବ୍ୟ
- D) କର୍ମ + ତବ୍ୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) କୃ + ତବ୍ୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'କୃ' (କରିବା) ଧାତୁରେ ଉଚିତ ଅର୍ଥରେ 'ତବ୍ୟ' କୃତ୍ ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୋଗ ହୋଇ 'କର୍ତ୍ତବ୍ୟ' ଗଠିତ।
୨୪. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଶବ୍ଦଟି ଶୁଦ୍ଧ ଅଟେ?
- A) ଧୈର୍ଯ୍ୟତା
- B) ଶୌଜନ୍ୟତା
- C) ପ୍ରାଧାନ୍ୟ
- D) ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟତା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: C) ପ୍ରାଧାନ୍ୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଧୈର୍ଯ୍ୟ ବା ଧୀରତା ଶୁଦ୍ଧ, ଧୈର୍ଯ୍ୟତା ଅଶୁଦ୍ଧ। ସୌଜନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ, ସୌଜନ୍ୟତା ଅଶୁଦ୍ଧ। କେବଳ 'ପ୍ରାଧାନ୍ୟ' ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ।
୨୫. 'ଜୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛା' — ଏହାକୁ ଏକ ପଦରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଜିଜ୍ଞାସା
- B) ଜିଗୀଷା
- C) ଜିଜୀବିଷା
- D) ବିଜୟେଚ୍ଛା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଜିଗୀଷା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଜି (ଧାତୁ) + ସନ୍ = ଜିଗୀଷା (ଜୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛା)। ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା = ଜିଜ୍ଞାସା।
୨୬. କ୍ରିୟାପଦ ସହିତ 'ରେ, ଦ୍ୱାରା, ଦେଇ' ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିଲେ କେଉଁ କାରକ ହୁଏ?
- A) କର୍ମ କାରକ
- B) କରଣ କାରକ
- C) ଅପାଦାନ କାରକ
- D) ଅଧିକରଣ କାରକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) କରଣ କାରକ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସାଧନ ବା ଉପକରଣ ଅର୍ଥରେ 'ରେ, ଦ୍ୱାରା, ଦେଇ' ଯୋଗେ କରଣ କାରକ (ତୃତୀୟା ବିଭକ୍ତି) ହୋଇଥାଏ।
୨୭. 'ଉତ୍କର୍ଷ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ କ'ଣ?
- A) ନିକର୍ଷ
- B) ଅପକର୍ଷ
- C) ଅନୁତ୍କର୍ଷ
- D) ବିକର୍ଷ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅପକର୍ଷ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଉତ୍କର୍ଷ' (ଶ୍ରେଷ୍ଠତା) ର ପ୍ରକୃତ ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି 'ଅପକର୍ଷ' (ଅବନତି ବା ହୀନତା)।
୨୮. 'ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ' ସମାସ ହେଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣୌ
- B) ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣ
- C) ରାମାଲକ୍ଷ୍ମଣ
- D) ଲକ୍ଷ୍ମଣରାମ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସମାସ ନିୟମାନୁସାରେ ଉଭୟ ପଦର ପ୍ରଧାନ୍ୟ ରହି 'ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣ' ହୁଏ।
୨୯. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଶବ୍ଦଟିର ବନାନ ଶୁଦ୍ଧ ଅଟେ?
- A) ମନୋଭାବ
- B) ମନଭାବ
- C) ମନୋଃଭାବ
- D) ମନଃଭାବ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ମନୋଭାବ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି ନିୟମ ଅନୁସାରେ: ମନଃ + ଭାବ = ମନୋଭାବ।
୩୦. ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ 'ଙ', 'ଞ', 'ଣ', 'ନ', 'ମ' କୁ କି ବର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଏ?
- A) ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣ
- B) ଅନୁନାସିକ ବା ନାସିକ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ
- C) ସଂଘର୍ଷୀ ବର୍ଣ୍ଣ
- D) ଉଷ୍ମ ବର୍ଣ୍ଣ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅନୁନାସିକ ବା ନାସିକ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗର ପଞ୍ଚମ ବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ନାସିକାର ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ 'ଅନୁନାସିକ' ବର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଏ।
୩୧. 'ଧରଣୀ' କାହାର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଅଟେ?
- A) ପୃଥିବୀ
- B) ନଦୀ
- C) ରାତ୍ରି
- D) ବିଜୁଳି
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ପୃଥିବୀ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପୃଥିବୀର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ଧରଣୀ, ବସୁନ୍ଧରା, ଅବନୀ, ମେଦିନୀ, ମହୀ, ବିଶ୍ୱମ୍ଭରା।
୩୨. 'ଅକଲ ଗୁଡୁମ୍' — ଏହି ରୂଢ଼ିର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ବୁଦ୍ଧି ବଣା ହେବା
- B) ମୁଣ୍ଡ ଖରାପ ହେବା
- C) କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରିବା
- D) ମିଠା ଖାଇବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ବୁଦ୍ଧି ବଣା ହେବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ହଠାତ୍ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣା ଘଟିଲେ ହତବୁଦ୍ଧି ବା ବୁଦ୍ଧି ବଣା ହୋଇଯିବାକୁ 'ଅକଲ ଗୁଡୁମ୍' କୁହାଯାଏ।
୩୩. 'ଅଭିନବ' ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତି ଓ ପ୍ରତ୍ୟୟ କ'ଣ?
- A) ଅଭି + ନବ
- B) ଅଭିନ୍ + ଅବ
- C) ଅଭି + ନୂ + ଅ
- D) ଅଭି + ନବୀନ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅଭି + ନବ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଅଭି' ଉପସର୍ଗ ପୂର୍ବକ 'ନବ' ଶବ୍ଦ ଯୋଗରେ 'ଅଭିନବ' (ନୂତନ) ଗଠିତ।
୩୪. 'ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ' — ଏହା କି ପ୍ରକାର ବିଶେଷଣ ପଦ?
- A) ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଶେଷଣ
- B) ଗୁଣବାଚକ ବିଶେଷଣ
- C) କ୍ରିୟାଜ ବିଶେଷଣ
- D) ସାର୍ବନାମିକ ବିଶେଷଣ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଶେଷଣ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରକାଶ କଲେ ତାହା 'ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଶେଷଣ' ହୁଏ।
୩୫. 'ସପରିବାର' କେଉଁ ସମାସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ?
- A) ଅବ୍ୟୟୀଭାବ ସମାସ
- B) ତୁଲ୍ୟଯୋଗ ବହୁବ୍ରୀହି (ସହାର୍ଥକ ବହୁବ୍ରୀହି)
- C) ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ
- D) କର୍ମଧାରୟ ସମାସ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ତୁଲ୍ୟଯୋଗ ବହୁବ୍ରୀହି (ସହାର୍ଥକ ବହୁବ୍ରୀହି)
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପରିବାର ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯିଏ = ସପରିବାର (ସହାର୍ଥେ ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ)।
୩୬. 'ଅକାଶରୁ ଖସି ପଡ଼ିବା' — ଏହି ରୂଢ଼ିର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ଉପରୁ ପଡ଼ିବା
- B) ହଠାତ୍ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଆସି ପହଞ୍ଚିବା ବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବା
- C) ଉଲ୍କାପାତ ହେବା
- D) ଆଘାତ ଲାଗିବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ହଠାତ୍ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଆସି ପହଞ୍ଚିବା ବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବିନା ପୂର୍ବସୂଚନାରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଆବିର୍ଭୂତ ହେବାକୁ 'ଆକାଶରୁ ଖସିବା' କୁହାଯାଏ।
୩୭. 'ଜଗନ୍ନାଥ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କେଉଁଟି?
- A) ଜଗତ୍ + ନାଥ
- B) ଜଗଦ୍ + ନାଥ
- C) ଜଗନ୍ + ନାଥ
- D) ଜଗ + ନାଥ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଜଗତ୍ + ନାଥ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ତ୍' ପରେ ଅନୁନାସିକ ବର୍ଣ୍ଣ 'ନ୍' ଥିବାରୁ 'ତ୍' ସ୍ଥାନରେ 'ନ୍' ହୋଇ ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର 'ନ୍ନ' ହୋଇଛି (ଜଗତ୍ + ନାଥ = ଜଗନ୍ନାଥ)।
୩୮. 'ବାଳକଟି ଦିନକୁ ଦିନ ଶୁଖିଯାଉଛି।' — ଏଠାରେ 'ଶୁଖିଯାଉଛି' କି ପ୍ରକାର କ୍ରିୟା?
- A) ଯୌଗିକ କ୍ରିୟା
- B) ଏକକ କ୍ରିୟା
- C) ନାମଧାତୁ କ୍ରିୟା
- D) ପ୍ରେରଣାର୍ଥକ କ୍ରିୟା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଯୌଗିକ କ୍ରିୟା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ମୁଖ୍ୟ କ୍ରିୟା 'ଶୁଖି' ସହିତ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ କ୍ରିୟା 'ଯାଉଛି' ମିଶି ଗଠିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଯୌଗିକ କ୍ରିୟା।
୩୯. 'ଜଙ୍ଗଲ' ଶବ୍ଦର ସମାର୍ଥକ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ କେଉଁଟି?
- A) ଅରଣ୍ୟ ବା କାନ୍ତାର
- B) କଳାପୀ
- C) ତରଙ୍ଗିଣୀ
- D) ମହୀରୁହ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅରଣ୍ୟ ବା କାନ୍ତାର
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଜଙ୍ଗଲର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ଅରଣ୍ୟ, ବିପିନ, କାନନ, କାନ୍ତାର, ଗହନ। (କଳାପୀ = ମୟୂର, ମହୀରୁହ = ବୃକ୍ଷ)।
୪୦. 'ଯାହା ପୂର୍ବେ ଦେଖାଯାଇ ନ ଥିଲା' — ଏକ ପଦରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବ
- B) ଅଶ୍ରୁତପୂର୍ବ
- C) ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ
- D) ଅପୂର୍ବ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯାହା ପୂର୍ବେ ଦେଖାଯାଇ ନ ଥିଲା = ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବ। ଯାହା ପୂର୍ବେ ଶୁଣାଯାଇ ନ ଥିଲା = ଅଶ୍ରୁତପୂର୍ବ।
୪୧. 'ଅନୁତାପ' ଶବ୍ଦରେ 'ଅନୁ' ଉପସର୍ଗଟି କେଉଁ ଅର୍ଥରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତ?
- A) ପଶ୍ଚାତ୍ (ପରେ) ଅର୍ଥରେ
- B) ସାଦୃଶ୍ୟ ଅର୍ଥରେ
- C) ନିକଟ ଅର୍ଥରେ
- D) ଅଭାବ ଅର୍ଥରେ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ପଶ୍ଚାତ୍ (ପରେ) ଅର୍ଥରେ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କାର୍ଯ୍ୟ କରିସାରିବା ପରେ ଯେଉଁ ତାପ ବା ଦୁଃଖ ହୁଏ (ପଶ୍ଚାତ୍ ତାପ), ତାହା ଅନୁତାପ। ଏଠାରେ 'ଅନୁ' ପଶ୍ଚାତ୍ ଅର୍ଥବାଚୀ।
୪୨. 'ଅନ୍ଧାର ଘରେ ମୂଷା ଖୋଜିବା' — ଏହି ରୂଢ଼ିର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ମୂଷା ଧରିବା
- B) ବୃଥା ପ୍ରୟାସ ବା ନିରର୍ଥକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା
- C) ଅନ୍ଧାରରେ ବୁଲିବା
- D) ଭୟରେ ଲୁଚିବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ବୃଥା ପ୍ରୟାସ ବା ନିରର୍ଥକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେଉଁଠାରେ ବସ୍ତୁଟି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଅଜ୍ଞାତରେ ଖୋଜି ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଏହି ରୂଢ଼ି ବୁଝାଏ।
୪୩. 'କୃପଣ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ କ'ଣ?
- A) ଦାତା ବା ବଦାନ୍ୟ
- B) ଧନୀ
- C) ଅକୃପଣୀ
- D) ଖର୍ଚ୍ଚୀ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଦାତା ବା ବଦାନ୍ୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କୃପଣ (ଯେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରେ ନାହିଁ) ର ପ୍ରକୃତ ବିପରୀତ ହେଉଛି 'ବଦାନ୍ୟ' ବା 'ଦାତା' (ଦାନଶୀଳ)।
୪୪. 'ସୋଦର' ଶବ୍ଦର ବ୍ୟାସବାକ୍ୟ କ'ଣ ହେବ?
- A) ସମାନ ଉଦର ଯାହାର
- B) ଗୋଟିଏ ଉଦରରୁ ଜାତ
- C) ସୁନ୍ଦର ଉଦର ଯାହାର
- D) ଉଦର ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଗୋଟିଏ ଉଦରରୁ ଜାତ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସମାନ (ଏକ) ଉଦରରୁ ଜାତ ଯେଉଁ ଭାଇ = ସୋଦର (ସହୋଦର)। ଏହା ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ।
୪୫. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଶୁଦ୍ଧ ବନାନ ବିଶିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ?
- A) ଅପରାହ୍ନ
- B) ଅପରାହ୍ଣ
- C) ଅପରାହ୍ନ଼
- D) ଅପରାହ୍ଣ଼
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅପରାହ୍ଣ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଅପର + ଅହ୍ନ' ସମାସରେ 'ଅହ୍ନ' ପରେ ଥିବାରୁ ଣତ୍ୱ ବିଧି ଅନୁସାରେ ହ୍ଣ (ହ୍ + ଣ) ହୋଇ 'ଅପରାହ୍ଣ' ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। (ମଧ୍ୟାହ୍ନ ରେ ଦନ୍ତ୍ୟ 'ନ' ହୁଏ)।
୪୬. 'ଅଗସ୍ତି ଯାତ୍ରା' — ଏହି ରୂଢ଼ିର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବା
- B) ଯେଉଁ ଯାତ୍ରାରୁ ଆଉ ଫେରିବା ହୁଏ ନାହିଁ (ଚିରଦିନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ)
- C) ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବା
- D) ଶୁଭ ଯାତ୍ରା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଯେଉଁ ଯାତ୍ରାରୁ ଆଉ ଫେରିବା ହୁଏ ନାହିଁ (ଚିରଦିନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ)
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯାଇ ଆଉ ଫେରି ନ ଥିଲେ; ତେଣୁ ନ ଫେରିବା ଯାତ୍ରାକୁ 'ଅଗସ୍ତି ଯାତ୍ରା' କୁହାଯାଏ।
୪୭. 'ଜଳନ୍ଧର' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ମେଘ ବା ସମୁଦ୍ର
- B) ନଦୀ
- C) ବନ୍ଧ
- D) ପର୍ବତ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ମେଘ ବା ସମୁଦ୍ର
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଜଳକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ହେତୁ ମେଘ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରକୁ 'ଜଳନ୍ଧର' କୁହାଯାଏ (ଉପପଦ ତତ୍ପୁରୁଷ)।
୪୮. 'ଲଘୁ' ଶବ୍ଦର ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଶେଷଣ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ବୁଝାଇଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଲଘୁତର
- B) ଲଘିଷ୍ଠ
- C) ଲଘୁତ୍ତମ
- D) ଉଭୟ B ଓ C
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: D) ଉଭୟ B ଓ C
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଅର୍ଥରେ 'ତମ' ପ୍ରତ୍ୟୟରେ 'ଲଘୁତ୍ତମ' ଏବଂ 'ଇଷ୍ଠ' ପ୍ରତ୍ୟୟରେ 'ଲଘିଷ୍ଠ' ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ।
୪୯. 'ଚୋରକୁ ଜଗୁଆଳ କରିବା' — ଏହି ଭାବକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଲୋକବାଣୀ କେଉଁଟି?
- A) ବିଲେଇ ବେକରେ ଘଣ୍ଟି
- B) ମାଛ ତେଲରେ ମାଛ ଭାଜିବା
- C) କୁମ୍ଭୀରକୁ ପାଣିରେ ପହଁରା ଶିଖାଇବା
- D) ବଣୁଆ କୁକୁରକୁ ଶିକାରୀ କରିବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: D) ବଣୁଆ କୁକୁରକୁ ଶିକାରୀ କରିବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବିଶ୍ୱାସଘାତକ ଲୋକକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଅର୍ଥରେ ଏହି ଲୋକବାଣୀଟି ପ୍ରଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
୫୦. 'ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି ଯିଏ' — ଏକ ପଦରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଯୋଦ୍ଧା
- B) ଯୁଧିଷ୍ଠିର
- C) ଯୁଦ୍ଧବୀର
- D) ରଣଧୀର
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯୁଧି (ଯୁଦ୍ଧରେ) ସ୍ଥିର ଯେ = ଯୁଧିଷ୍ଠିର (ଏହା ଏକ ଅଲୁକ୍ ସମାସର ଉଦାହରଣ)।
୫୧. 'ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ' ଶବ୍ଦର ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଚିତ୍ତ + ଆକର୍ଷକ
- B) ଚିତ୍ + ଆକର୍ଷକ
- C) ଚିତ୍ତା + କର୍ଷକ
- D) ଚିତ୍ତ୍ + ଆକର୍ଷକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଚିତ୍ତ + ଆକର୍ଷକ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ସନ୍ଧି: ଚିତ୍ତ (ଅ) + ଆକର୍ଷକ (ଆ) = ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ (ଆ)।
୫୨. 'ଅକ୍ଷି' ଶବ୍ଦ ସମାସ ନିଷ୍ପନ୍ନ ପଦର ଶେଷରେ ରହିଲେ କେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କରେ?
- A) ଆକ୍ଷି
- B) ଅକ୍ଷ
- C) ଚକ୍ଷୁ
- D) ଅକ୍ଷିକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅକ୍ଷ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସମାସ ହେବା ପରେ 'ଅକ୍ଷି' ଶବ୍ଦ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ 'ଅକ୍ଷ' ହୁଏ (ଯଥା: ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ, ପରୋକ୍ଷ)।
୫୩. 'ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ପ୍ରକୃତିର କବି ଥିଲେ।' — ଏଠାରେ 'ଥିଲେ' କି ପ୍ରକାର କ୍ରିୟା?
- A) ସକର୍ମକ କ୍ରିୟା
- B) ଅସ୍ତିସୂଚକ (ସ୍ଥିତିବାଚକ) ଅକର୍ମକ କ୍ରିୟା
- C) ପ୍ରେରଣାର୍ଥକ କ୍ରିୟା
- D) ନାମଧାତୁ କ୍ରିୟା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅସ୍ତିସୂଚକ (ସ୍ଥିତିବାଚକ) ଅକର୍ମକ କ୍ରିୟା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଅସ୍' (ରହିବା/ହେବା) ଧାତୁରୁ ନିଷ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ଥିତି ବୁଝାଉଥିବାରୁ ଏହା ଅସ୍ତିବାଚକ ଅକର୍ମକ କ୍ରିୟା।
୫୪. 'ଆକଟ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ କ'ଣ?
- A) ବେଆକଟ
- B) ନିରାକଟ
- C) ଅଣଆକଟ
- D) ପ୍ରକଟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ବେଆକଟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଆକଟ (ଶାସନ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ର ବିପରୀତ ହେଉଛି 'ବେଆକଟ' (ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ)।
୫୫. 'ଝାଳ ବୁହାଇ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା' — ଏହି ଭାବ ପ୍ରକାଶକ ରୂଢ଼ି କେଉଁଟି?
- A) ମୁଣ୍ଡ ଝାଳ ତୁଣ୍ଡରେ ମାରିବା
- B) ଝାଳ ବୋହିବା
- C) ହାତ ଧୋଇ ବସିବା
- D) ପଥର କାଟିବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ମୁଣ୍ଡ ଝାଳ ତୁଣ୍ଡରେ ମାରିବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କଠିନ ଶାରୀରିକ ଶ୍ରମ କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିବାକୁ 'ମୁଣ୍ଡ ଝାଳ ତୁଣ୍ଡରେ ମାରିବା' କୁହାଯାଏ।
୫୬. 'ଅଗ୍ରାଧିକାର' ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତ ବ୍ୟାସବାକ୍ୟ କ'ଣ?
- A) ଅଗ୍ରରେ ଅଧିକାର
- B) ଅଗ୍ର ଅଟେ ଅଧିକାର
- C) ଅଗ୍ରର ଅଧିକାର
- D) ଅଧିକାରର ଅଗ୍ର
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅଗ୍ର ଅଟେ ଅଧିକାର
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅଗ୍ର (ପ୍ରଥମ) ଅଟେ ଯେଉଁ ଅଧିକାର = ଅଗ୍ରାଧିକାର (ବିଶେଷଣ-ବିଶେଷ୍ୟ କର୍ମଧାରୟ ସମାସ)।
୫୭. 'ନାରାଚ' କାହାର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଅଟେ?
- A) ତୀର (ବାଣ)
- B) ଖଡ୍ଗ
- C) ଢାଲ
- D) ବର୍ଚ୍ଛା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ତୀର (ବାଣ)
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ତୀରର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ନାରାଚ, ଶର, ବାଣ, ବିଶିଖ, ଇଷୁ, ସାୟକ।
୫୮. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଶବ୍ଦଟି ଶୁଦ୍ଧ ଅଟେ?
- A) ବାହୁଲ୍ୟତା
- B) ସାମଞ୍ଜସ୍ୟତା
- C) ବୈଷମ୍ୟ
- D) ଦାରିଦ୍ର୍ୟତା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: C) ବୈଷମ୍ୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ବିଷମ' ର ଭାବ 'ବୈଷମ୍ୟ' ଶୁଦ୍ଧ। ବାହୁଲ୍ୟତା, ସାମଞ୍ଜସ୍ୟତା ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟତା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକରେ 'ତା' ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୋଗ ଅଶୁଦ୍ଧ।
୫୯. 'ଜିହ୍ୱା' ଶବ୍ଦଟି କି ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ଅଟେ?
- A) ତତ୍ସମ
- B) ତଦ୍ଭବ
- C) ଦେଶଜ
- D) ବୈଦେଶିକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ତତ୍ସମ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଜିହ୍ୱା' ସଂସ୍କୃତର ମୂଳ ଶବ୍ଦ (ତତ୍ସମ)। ଏହାର ତଦ୍ଭବ ରୂପ ହେଉଛି 'ଜିଭ'।
୬୦. 'ଯେଉଁ କ୍ରିୟା କର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ', ତାହାକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?
- A) ସକର୍ମକ କ୍ରିୟା
- B) ଅକର୍ମକ କ୍ରିୟା
- C) ଦ୍ୱିକର୍ମକ କ୍ରିୟା
- D) ସମାପିକା କ୍ରିୟା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅକର୍ମକ କ୍ରିୟା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବାକ୍ୟରେ କ୍ରିୟା ସହିତ କର୍ମ (Object) ର ଅଭାବ ଥିଲେ ତାହା ଅକର୍ମକ କ୍ରିୟା ହୁଏ (ଯଥା: ପିଲାଟି ହସୁଛି)।
୬୧. 'ଅଦୃଷ୍ଟବାଦୀ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ଯେ କର୍ମରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ
- B) ଯେ କେବଳ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ
- C) ଯେ ଦୂରକୁ ଦେଖିପାରେ
- D) ଯାହାର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ନାହିଁ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଯେ କେବଳ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅଦୃଷ୍ଟ (ଭାଗ୍ୟ) କୁ ମୁଖ୍ୟ ମାନୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ 'ଅଦୃଷ୍ଟବାଦୀ' (Fatalist) କୁହାଯାଏ।
୬୨. 'ଅତ୍ୟଧିକ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କେଉଁଟି?
- A) ଅତି + ଅଧିକ
- B) ଅତ୍ୟ + ଅଧିକ
- C) ଅତ୍ୟନ୍ତ + ଅଧିକ
- D) ଅତି + ଧିକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅତି + ଅଧିକ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ହ୍ରସ୍ୱ 'ଇ' ପରେ ଅସବର୍ଣ୍ଣ 'ଅ' ଥିବାରୁ 'ଇ' ସ୍ଥାନରେ 'ୟ୍' ହୋଇଛି (ଅତି + ଅଧିକ = ଅତ୍ୟଧିକ)।
୬୩. 'ଗଛରୁ ଠପ୍ ଠପ୍ ହୋଇ ରସ ଗଳୁଛି।' — ଏଠାରେ 'ଠପ୍ ଠପ୍' କି ପ୍ରକାର ଅବ୍ୟୟ?
- A) ବିୟୋଜକ ଅବ୍ୟୟ
- B) ଭାବପ୍ରଧାନ ଅବ୍ୟୟ
- C) ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ (ଅନୁକାର) ଅବ୍ୟୟ
- D) ସମ୍ବୋଧନସୂଚକ ଅବ୍ୟୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: C) ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ (ଅନୁକାର) ଅବ୍ୟୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପାଣି ଟୋପା ପଡ଼ିବାର ଧ୍ୱନିକୁ ଅନୁକରଣ କରୁଥିବାରୁ ଏହା ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ ବା ଅନୁକାର ଅବ୍ୟୟ।
୬୪. 'ଅକ୍ଷିପଟ୍ଟ' ଶବ୍ଦ କାହାର ଅଙ୍ଗବିଶେଷ?
- A) କାନ
- B) ଆଖି (Retina)
- C) ନାକ
- D) ଦାନ୍ତ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଆଖି (Retina)
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଆଖିର ଭିତର ପରଦା ବା ରେଟିନାକୁ ଓଡ଼ିଆ/ସଂସ୍କୃତରେ 'ଅକ୍ଷିପଟ୍ଟ' କୁହାଯାଏ।
୬୫. 'ବୃଦ୍ଧିଶୂନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରାମର୍ଶ' — ଏହା କେଉଁ ରୂଢ଼ିକୁ ବୁଝାଏ?
- A) ଢୋଲ ଭିତରେ ମୂଷା
- B) ଅନ୍ଧ ଦେଶରେ ଆଇନା ବିକିବା
- C) ଅଜ୍ଞାନୀର କଥା
- D) କାଠର ଘୋଡ଼ା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅନ୍ଧ ଦେଶରେ ଆଇନା ବିକିବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅବୁଝା ବା ଗୁଣହୀନ ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ଗୁଣ ପ୍ରକାଶ କରିବା ବା ମୂଲ୍ୟହୀନ ଯାଗାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ବୁଝାଏ।
୬୬. 'କୀର୍ତ୍ତି' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ କ'ଣ?
- A) ଅପକୀର୍ତ୍ତି
- B) ଦୁଷ୍କୀର୍ତ୍ତି
- C) ଅକୀର୍ତ୍ତି
- D) କୁକୀର୍ତ୍ତି
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅପକୀର୍ତ୍ତି
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସୁନାମ ବା ଖ୍ୟାତି ହେଉଛି 'କୀର୍ତ୍ତି'; ଏହାର ପ୍ରକୃତ ବିପରୀତ ହେଉଛି 'ଅପକୀର୍ତ୍ତି' (ଅପଯଶ)।
୬୭. 'ବୟସ' ଶବ୍ଦରେ 'ଇକ' ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୋଗ ହେଲେ କେଉଁ ଶବ୍ଦଟି ଗଠିତ ହୁଏ?
- A) ବୟସିକ
- B) ବାୟସିକ
- C) ବୈୟସିକ
- D) ବୟୋସିକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: C) ବୈୟସିକ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ତଦ୍ଧିତ ନିୟମାନୁସାରେ 'ଇକ' ଯୋଗରେ ଆଦି ସ୍ୱର 'ଅ' ବୃଦ୍ଧି ହୋଇ 'ଐ' ହୁଏ (ବୟସ + ଇକ = ବୈୟସିକ)।
୬୮. 'ନଦୀଟି ଦୁଇ କୂଳ ଖାଇ ବହୁଛି।' — ଏଠାରେ 'କୂଳ ଖାଇ' କି ପ୍ରକାର ଧାତୁ ନିଷ୍ପନ୍ନ କ୍ରିୟା?
- A) ମୌଳିକ କ୍ରିୟା
- B) ଲାକ୍ଷଣିକ କ୍ରିୟା
- C) ନାମଧାତୁ କ୍ରିୟା
- D) ପ୍ରେରଣାର୍ଥକ କ୍ରିୟା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଲାକ୍ଷଣିକ କ୍ରିୟା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଖାଇବା' କ୍ରିୟାର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥ (ଭୋଜନ) ନ ବୁଝାଇ କୂଳ ଭାଙ୍ଗିବା ଲକ୍ଷଣା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ଏହା ଲାକ୍ଷଣିକ କ୍ରିୟା।
୬୯. 'ତ୍ରିଫଳା' ଶବ୍ଦର ସମାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ:
- A) ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସମାସ
- B) ଦ୍ୱିଗୁ ସମାସ
- C) କର୍ମଧାରୟ ସମାସ
- D) ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଦ୍ୱିଗୁ ସମାସ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ତିନୋଟି ଫଳର ସମାହାର (ହରିଡ଼ା, ବାହାଡ଼ା, ଅଁଳା) = ତ୍ରିଫଳା। ସମାହାର ଅର୍ଥରେ ଦ୍ୱିଗୁ ସମାସ।
୭୦. 'ଅନ୍ଧ ଦେଶରେ କଣା ରାଜା' — ଏହି ଲୋକବାଣୀର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ଅଳ୍ପ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପୂଜା ପାଏ
- B) ଅନ୍ଧମାନେ ଶାସନ କରିବା
- C) କଣା ଲୋକ ରାଜା ହେବା
- D) ଦୁର୍ବଳ ଶାସନ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ଅଳ୍ପ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପୂଜା ପାଏ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେଠାରେ ଅଳ୍ପ ବିଦ୍ୟା ଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ।
୭୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ?
- A) ଜାଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ
- B) ଜାଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ଼
- C) ଜାଜ୍ଜଲ୍ୟମାନ
- D) ଜାଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ୍ୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଜାଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଦୀପ୍ତି ପାଉଥିବା ବସ୍ତୁକୁ 'ଜାଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ' କୁହାଯାଏ (ଶାନଚ୍ ପ୍ରତ୍ୟୟାନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ)।
୭୨. 'ଅକ୍ଷୌହିଣୀ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କେଉଁଟି?
- A) ଅକ୍ଷ + ଊହିନୀ
- B) ଅକ୍ଷ + ଉହିନୀ
- C) ଅକ୍ଷୌ + ହିନୀ
- D) ଅକ୍ଷ + ଊହିଣୀ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅକ୍ଷ + ଊହିନୀ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ନିପାତନେ ସିଦ୍ଧ ବୃଦ୍ଧି ସନ୍ଧି ନିୟମାନୁସାରେ: 'ଅକ୍ଷ + ଊହିନୀ = ଅକ୍ଷୌହିଣୀ' (ସେନାବାହିନୀ)।
୭୩. 'ପୁରାଣ' ଶବ୍ଦରେ 'ଇକ' ପ୍ରତ୍ୟୟ ଲାଗିଲେ କେଉଁ ଶବ୍ଦଟି ହୁଏ?
- A) ପୁରାଣିକ
- B) ପୌରାଣିକ
- C) ପୌରାଣୀକ
- D) ପୋରାଣିକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ପୌରାଣିକ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ତଦ୍ଧିତ 'ଇକ' ଯୋଗରେ 'ଉ' ସ୍ଥାନରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟି 'ଔ' ହୁଏ (ପୁରାଣ + ଇକ = ପୌରାଣିକ)।
୭୪. 'ସନ୍ଧି' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ କ'ଣ?
- A) ଅସନ୍ଧି
- B) ବିଗ୍ରହ
- C) ବିଚ୍ଛେଦ
- D) ଉଭୟ B ଓ C
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: D) ଉଭୟ B ଓ C
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ମିଳନ ବା ଚୁକ୍ତି ଅର୍ଥରେ ସନ୍ଧିର ବିପରୀତ 'ବିଗ୍ରହ' (ଯୁଦ୍ଧ) ଏବଂ ବ୍ୟାକରଣରେ ସନ୍ଧିର ବିପରୀତ 'ବିଚ୍ଛେଦ' ହୋଇଥାଏ।
୭୫. 'ଝିଅଟି ଚାଲିବାରେ ହଂସଗମନା।' — 'ହଂସଗମନା' କେଉଁ ସମାସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ?
- A) ଉପମିତ କର୍ମଧାରୟ
- B) ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ
- C) ଉପପଦ ତତ୍ପୁରୁଷ
- D) ଅବ୍ୟୟୀଭାବ ସମାସ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ହଂସ ପରି ଗମନ ଯାହାର = ହଂସଗମନା (ନାରୀ)। ଅନ୍ୟ ପଦ ପ୍ରଧାନ ହୋଇଥିବାରୁ ବହୁବ୍ରୀହି।
୭୬. 'ଅତି କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହେବା' — ଏହି ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶକ ରୂଢ଼ି କେଉଁଟି?
- A) ରକ୍ତ ଚାଉଳ ଚୋବାଇବା
- B) ଆଖି ଲାଲ୍ ହେବା
- C) ଛାତି ଧଡ଼ଧଡ଼ ହେବା
- D) ଗାଲରେ ହାତ ଦେବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ରକ୍ତ ଚାଉଳ ଚୋବାଇବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅତ୍ୟଧିକ ରାଗିଯାଇ ପ୍ରତିଶୋଧ ପରାୟଣ ହେବାକୁ 'ରକ୍ତ ଚାଉଳ ଚୋବାଇବା' କୁହାଯାଏ।
୭୭. 'କର' ଶବ୍ଦର ଏକାଧିକ ଅର୍ଥ କେଉଁଟି?
- A) ହାତ, କିରଣ, ଟିକସ
- B) କାନ, ଆଖି, ମୁହଁ
- C) ପାଦ, ଜଳ, ନଦୀ
- D) ରାଜା, ପ୍ରଜା, ସେନା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ହାତ, କିରଣ, ଟିକସ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'କର' ଏକ ଅନେକାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ; ଏହାର ଅର୍ଥ ହାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ରାଜସ୍ୱ (Tax)।
୭୮. 'ସେ ସତ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ପାଇଲେ।' — ଏଠାରେ 'ମଧ୍ୟ' କି ପ୍ରକାର ଅବ୍ୟୟ?
- A) ସଂଯୋଜକ ଅବ୍ୟୟ
- B) ସମୁଚ୍ଚୟୀ (ବିରୋଧାଭାସ ସୂଚକ) ଅବ୍ୟୟ
- C) ବିୟୋଜକ ଅବ୍ୟୟ
- D) ସାଦୃଶ୍ୟବୋଧକ ଅବ୍ୟୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ସମୁଚ୍ଚୟୀ (ବିରୋଧାଭାସ ସୂଚକ) ଅବ୍ୟୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପୂର୍ବ ବାକ୍ୟର ବିପରୀତ ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ଏହା ବିରୋଧସୂଚକ ସମୁଚ୍ଚୟୀ ଅବ୍ୟୟ।
୭୯. 'ପ୍ରଶାନ୍ତ' ଶବ୍ଦରେ କେଉଁ ଉପସର୍ଗ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି?
- A) ପରା
- B) ପ୍ର
- C) ପ୍ରତି
- D) ପରି
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ପ୍ର
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ରୂପେ ଶାନ୍ତ = ପ୍ରଶାନ୍ତ। ଏଠାରେ 'ପ୍ର' ଉପସର୍ଗ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ବା ଆଧିକ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ।
୮୦. 'ଯାହାର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମରିଯାଏ' — ଏକ ପଦରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ମୃତବତ୍ସା
- B) ବନ୍ଧ୍ୟା
- C) ଅପୁତ୍ରିକା
- D) ବିଧବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ମୃତବତ୍ସା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ତାକୁ 'ମୃତବତ୍ସା' କୁହାଯାଏ।
୮୧. 'ଅଳ୍ପଧନ ଅହଙ୍କାରର କାରଣ' — ଏହି ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଲୋକବାଣୀ କେଉଁଟି?
- A) ଅଳ୍ପ ଜଳେ ମାଛ ଫରଫର
- B) ତଳେ ତେଲ ଢାଳିବା
- C) ଧନ ଥିଲେ ମନ ବଢ଼େ
- D) ଗଛରେ କାଠି ନାହିଁ ଛତାକୁ ମନ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅଳ୍ପ ଜଳେ ମାଛ ଫରଫର
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅଳ୍ପ ବିଦ୍ୟା ବା ଅଳ୍ପ ଧନ ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆଡ଼ମ୍ବର ବା ଅହଙ୍କାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
୮୨. 'ଅନଳ' ଏବଂ 'ଅନିଳ' ଶବ୍ଦ ଯୁଗଳର ଯଥାକ୍ରମେ ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ପବନ ଓ ନିଆଁ
- B) ନିଆଁ ଓ ପବନ
- C) ପାଣି ଓ ନିଆଁ
- D) ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ନିଆଁ ଓ ପବନ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଅନଳ' ଅର୍ଥ ନିଆଁ (ଅଗ୍ନି) ଏବଂ 'ଅନିଳ' ଅର୍ଥ ପବନ (ବାୟୁ)।
୮୩. 'ଗଛରୁ ଫୁଲଟିଏ ଛିଣ୍ଡାଅ।' — ଏଠାରେ 'ଗଛରୁ' ପଦରେ କେଉଁ ବିଭକ୍ତି ହୋଇଛି?
- A) ତୃତୀୟା
- B) ପଞ୍ଚମୀ
- C) ଷଷ୍ଠୀ
- D) ସପ୍ତମୀ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ପଞ୍ଚମୀ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ଅର୍ଥରେ ଅପାଦାନ କାରକରେ ପଞ୍ଚମୀ ବିଭକ୍ତି ('ରୁ') ହୁଏ।
୮୪. 'ଉଦାସୀନ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ପ୍ରକୃତି-ପ୍ରତ୍ୟୟ କ'ଣ?
- A) ଉଦ୍ + ଆସୀନ
- B) ଉତ୍ + ଆସ୍ + ଇନ୍
- C) ଉଦ୍ + ଆସିନ
- D) ଉଦାସ + ଇନ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଉତ୍ + ଆସ୍ + ଇନ୍
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଉତ୍' ଉପସର୍ଗ ପୂର୍ବକ 'ଆସ୍' ଧାତୁରେ ତାଚ୍ଛୀଲ୍ୟାର୍ଥେ 'ଇନ୍' ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୋଗେ 'ଉଦାସୀନ' ଶବ୍ଦ ଗଠିତ।
୮୫. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏକ ଯୁଗ୍ମଶବ୍ଦର 'ବିପରୀତାର୍ଥକ ଶବ୍ଦ ଯୋଗେ ଗଠିତ' ରୂପ?
- A) ଧନୀଗରିବ
- B) ଧନଦୌଲତ
- C) ଜୀବଜନ୍ତୁ
- D) କାଗଜପତ୍ର
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଧନୀଗରିବ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଧନୀ' ଏବଂ 'ଗରିବ' ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ମିଳିତ ହୋଇ ଗଠିତ ଯୁଗ୍ମଶବ୍ଦ।
୮୬. 'ଅପ୍ରତିଭ ହେବା' — ଏହି ରୂଢ଼ିର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ପ୍ରତିଭା ନ ରହିବା
- B) ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ବା ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇପଡ଼ିବା
- C) ପରାଜିତ ହେବା
- D) ଖୁସି ହେବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ବା ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇପଡ଼ିବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କୌଣସି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପ୍ରଶ୍ନ ବା ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିରୁତ୍ତର ଓ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇଯିବାକୁ 'ଅପ୍ରତିଭ ହେବା' କୁହାଯାଏ।
୮୭. 'ବୃକ୍ଷ' ଶବ୍ଦର ସମାର୍ଥବାଚୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ କେଉଁଟି?
- A) ପାଦପ ବା ଦ୍ରୁମ
- B) ଅଦ୍ରି
- C) ସାରଙ୍ଗ
- D) କଳତ୍ର
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ପାଦପ ବା ଦ୍ରୁମ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବୃକ୍ଷର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ପାଦପ, ଦ୍ରୁମ, ବିଟପୀ, ମହୀରୁହ, ତରୁ। (ଅଦ୍ରି = ପର୍ବତ, କଳତ୍ର = ପତ୍ନୀ)।
୮୮. 'ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି ଯିଏ' — ଏକ ପଦରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ
- B) ସର୍ବଜ୍ଞ
- C) ପଣ୍ଡିତ
- D) ତତ୍ତ୍ୱବିତ୍
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଯିଏ ଜାଣନ୍ତି ବା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି = ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ (ଉପପଦ ତତ୍ପୁରୁଷ)।
୮୯. 'ଚଞ୍ଚଳ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ କ'ଣ?
- A) ସ୍ଥିର ବା ଧୀର
- B) ଅଚଞ୍ଚଳିତ
- C) ନିଶ୍ଚିତ
- D) ଶାନ୍ତମୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ସ୍ଥିର ବା ଧୀର
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯାହା ଅସ୍ଥିର ତାହା 'ଚଞ୍ଚଳ'; ଏହାର ପ୍ରକୃତ ବିପରୀତ ହେଉଛି 'ସ୍ଥିର' ବା 'ମନ୍ଥର'।'
୯୦. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଶୁଦ୍ଧ ବନାନ ବିଶିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ?
- A) ସହସ୍ରାବ୍ଦ
- B) ସହସ୍ରାବ୍ଦୀ
- C) ସହଶ୍ରାବ୍ଦ
- D) ସହଶ୍ରାବ୍ଦୀ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ସହସ୍ରାବ୍ଦ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସହସ୍ର ଅବ୍ଦ (ବର୍ଷ) ର ସମାହାର = ସହସ୍ରାବ୍ଦ (ଦ୍ୱିଗୁ ସମାସ ନିୟମରେ ହ୍ରସ୍ୱ ଅ-କାରାନ୍ତ 'ସହସ୍ରାବ୍ଦ' ଶୁଦ୍ଧ)।
୯୧. 'ଆଖିରେ ପଡ଼ିବା' — ଏହି ରୂଢ଼ିର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
- A) ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବା ବା ନଜରରେ ଆସିବା
- B) ଆଖି କୁଣ୍ଡାଇ ହେବା
- C) ଆଘାତ ଲାଗିବା
- D) ଈର୍ଷା କରିବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବା ବା ନଜରରେ ଆସିବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କୌଣସି ବିଷୟ ବା ବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ନଜର ଚାଲିଯିବାକୁ 'ଆଖିରେ ପଡ଼ିବା' କୁହାଯାଏ।
୯୨. 'ଅଦ୍ୟାପି' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ଅଦ୍ୟ + ଅପି
- B) ଆଦ୍ୟ + ଅପି
- C) ଅଦି + ଅପି
- D) ଅଦ୍ୟ + ପି
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ଅଦ୍ୟ + ଅପି
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ସନ୍ଧି: ଅଦ୍ୟ (ଅ) + ଅପି (ଅ) = ଅଦ୍ୟାପି (ଆ)।
୯୩. 'କାଳିଦାସ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।' — ଏଠାରେ 'ମଧ୍ୟରେ' କେଉଁ କାରକ ବା ବିଭକ୍ତି ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ?
- A) ନିର୍ଦ୍ଧାରଣେ ସପ୍ତମୀ (ବା ଷଷ୍ଠୀ)
- B) କରଣ କାରକ
- C) କର୍ମ କାରକ
- D) ଅପାଦାନ କାରକ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ନିର୍ଦ୍ଧାରଣେ ସପ୍ତମୀ (ବା ଷଷ୍ଠୀ)
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବାଛିବା ଅର୍ଥରେ (ଯତଶ୍ଚ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣମ୍) ସପ୍ତମୀ ବା ଷଷ୍ଠୀ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ।
୯୪. 'ଅତି ପରିଶ୍ରମ କରି ରୋଗାଗ୍ରସ୍ତ ହେବା' — ଏହି ଅର୍ଥରେ କେଉଁ ରୂଢ଼ି ପ୍ରଯୁକ୍ତ ହୁଏ?
- A) ହାଡ଼ଜଳା ହେବା
- B) ଦେହ ପାଣି ହୋଇଯିବା
- C) କଙ୍କାଳସାର ହେବା
- D) କୋଳିଥ ପାଣି ହେବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ଦେହ ପାଣି ହୋଇଯିବା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଶରୀରର ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଅତ୍ୟଧିକ କଷ୍ଟରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼ିବାକୁ 'ଦେହ ପାଣି ହେବା' କୁହାଯାଏ।
୯୫. 'ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି' — ଏହି ଅର୍ଥ ବୁଝାଉଥିବା ସମାସ ନିଷ୍ପନ୍ନ ପଦ କେଉଁଟି?
- A) ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
- B) ଉତ୍ତମପୁରୁଷ
- C) ନରୋତ୍ତମ
- D) ଉଭୟ A ଓ C
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: D) ଉଭୟ A ଓ C
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ = ପୁରୁଷୋତ୍ତମ; ନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ = ନରୋତ୍ତମ (ସପ୍ତମୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)।
୯୬. 'ଅପୂର୍ବ' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ବ୍ୟାସବାକ୍ୟ କ'ଣ?
- A) ନୁହେଁ ପୂର୍ବ
- B) ପୂର୍ବେ ଯାହା ନ ଥିଲା
- C) ଅତିଶୟ ପୂର୍ବ
- D) ପୂର୍ବର ଅଭାବ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ପୂର୍ବେ ଯାହା ନ ଥିଲା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପୂର୍ବେ ଯାହା ଘଟି ନ ଥିଲା ବା ଦେଖାଯାଇ ନ ଥିଲା = ଅପୂର୍ବ (ନଞ୍-ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ)।
୯୭. 'କାର୍ଯ୍ୟଟି ଶେଷ ହେବାକୁ ଆଉ କିଛି ବାକି ନାହିଁ' — ଏହି ଭାବକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଲୋକବାଣୀ କେଉଁଟି?
- A) ତେଣ୍ଡା ମୁଣ୍ଡରେ କନା
- B) ଘୋଡ଼ା ଛୁଟିଲା ପରେ ଲଗାମ ଟାଣିବା
- C) ସରିଲା କଥାକୁ କିମ୍ପା ଝୁରିବା
- D) ଗାଧୋଇ ସାରି ଗୋଡ଼ ଧୋଇବା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ତେଣ୍ଡା ମୁଣ୍ଡରେ କନା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଶେଷ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚି କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେବା ବା ସମ୍ବଳ ନିଃଶେଷ ହେବା ଅର୍ଥରେ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
୯୮. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି 'ପୃଥିବୀ' ଶବ୍ଦର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ନୁହେଁ?
- A) ଇଳା
- B) କ୍ଷିତି
- C) ଉର୍ବୀ
- D) ଇନ୍ଦୁ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: D) ଇନ୍ଦୁ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଇନ୍ଦୁ' ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ। ଇଳା, କ୍ଷିତି, ଉର୍ବୀ ପୃଥିବୀର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଅଟନ୍ତି।
୯୯. 'ସଦିଚ୍ଛା' ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କଲେ କ'ଣ ହେବ?
- A) ସତ୍ + ଇଚ୍ଛା
- B) ସଦ୍ + ଇଚ୍ଛା
- C) ସଦି + ଇଚ୍ଛା
- D) ସନ୍ + ଇଚ୍ଛା
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: A) ସତ୍ + ଇଚ୍ଛା
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପ୍ରଥମ ପଦର 'ତ୍' ପରେ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ 'ଇ' ଥିବାରୁ 'ତ୍' ସ୍ଥାନରେ ତୃତୀୟ ବର୍ଣ୍ଣ 'ଦ୍' ହୋଇଛି (ସତ୍ + ଇଚ୍ଛା = ସଦିଚ୍ଛା)।
୧୦୦. 'ଯେଉଁ ବାକ୍ୟରେ କୌଣସି ବିଷୟ ଅସ୍ୱୀକାର ବା ନାସ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ', ତାହାକୁ କି ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ?
- A) ବିବୃତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ
- B) ନାସ୍ତିସୂଚକ (ନେତିବାଚକ) ବାକ୍ୟ
- C) ବିସ୍ମୟସୂଚକ ବାକ୍ୟ
- D) ପ୍ରଶ୍ନସୂଚକ ବାକ୍ୟ
👉 Touch to Show Answer & Explanation
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: B) ନାସ୍ତିସୂଚକ (ନେତିବାଚକ) ବାକ୍ୟ
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯେଉଁ ବାକ୍ୟରେ 'ନାହିଁ', 'ନୁହେଁ' ଆଦି ନାସ୍ତିବାଚକ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ତାହାକୁ ନେତିବାଚକ ବା ନାସ୍ତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ (Negative Sentence) କୁହାଯାଏ।